Bia thủ công đã làm cả thế giới chao đảo, với hàng ngàn nhà máy bia độc lập xuất hiện ở khắp mọi nơi trên thế giới. Nhưng với rất nhiều lựa chọn, để nổi bật đòi hỏi phải có điều gì đó thực sự đặc biệt.
Một số nhà máy bia đẩy mạnh giới hạn của khoa học nấu bia, một số khác khôi phục lại các truyền thống cổ xưa và một số ít làm cho bia của họ trở nên độc quyền đến mức việc mua một chai bia giống như trúng số.
Danh sách này nêu bật 10 nhà máy bia độc đáo nhất trên thế giới, mỗi nhà máy đều mang đến một điều gì đó khác biệt. Cho dù đó là các thí nghiệm về thành phần tự nhiên của Dogfish Head, cuộc cạnh tranh táo bạo của Fierce Beer với BrewDog hay vị thế gần như huyền thoại của Nhà máy bia Westvleteren của Bỉ, những nhà máy bia này chứng minh rằng bia thủ công không chỉ là hương vị ngon mà còn là sự sáng tạo, văn hóa và đôi khi là sự độc quyền thuần túy.
Từ Nhật Bản đến New Zealand, Estonia đến Mexico, những nhà máy bia này không chỉ sản xuất bia; họ còn kể những câu chuyện qua từng cốc bia. Cho dù bạn là người uống bia bình thường hay là người đam mê bia thực thụ, đây là những nơi định nghĩa lại bia có thể là gì.
Dưới đây là 10 nhà máy bia độc đáo trên thế giới, mỗi nơi đều mang lại điều gì đó khác biệt.
Dogfish Head Brewery (Mỹ)
Dogfish Head Brewery , được thành lập năm 1995 tại Delaware, đã xây dựng danh tiếng của mình dựa trên sự đổi mới và thử nghiệm. Trọng tâm của tinh thần này là nhà máy bia R&DFH, một hệ thống bảy thùng cho phép họ thử nghiệm các sáng tạo theo lô nhỏ trước khi mở rộng quy mô để sản xuất toàn diện.
Một trong những dự án nổi tiếng nhất của công ty là loạt “Ancient Ales”, được tạo ra với sự hợp tác của nhà khảo cổ học phân tử Tiến sĩ Patrick McGovern. Dự án này tái tạo đồ uống cổ xưa bằng cách sử dụng các phân tích hóa học về các tàn tích khảo cổ.
Dự án đầu tiên trong loạt dự án, Midas Touch, được lấy cảm hứng từ những chiếc bình đựng đồ uống 2.700 năm tuổi được cho là thuộc về Vua Midas. Được làm từ mật ong, nho trắng Muscat và nghệ tây, sản phẩm này kết hợp các thành phần của bia, rượu vang và rượu mật ong thành một thứ thực sự độc đáo.
Ngoài việc tái tạo lịch sử, Dogfish Head liên tục đẩy mạnh ranh giới của việc ủ bia bằng các thành phần không theo quy ước. Ví dụ, bia Fermentation Engastration của công ty có lúa mạch , lúa mì, nước ép nho Muscat, gạo lứt, nước ép táo, mật ong, xi-rô chà là và cánh hoa hồng tạo nên trải nghiệm uống phức tạp, nhiều lớp.
Nhà máy bia này cũng tiên phong trong quá trình ủ bia liên tục, trong đó hoa bia được thêm dần dần trong suốt quá trình đun sôi thay vì tất cả cùng một lúc. Kỹ thuật này, lần đầu tiên được sử dụng trong loại IPA 60 Minute đặc trưng của hãng, tạo ra vị đắng cân bằng và đồng nhất hơn , giúp các loại IPA của hãng khác biệt với các loại bia truyền thống.
Thông qua các kỹ thuật sáng tạo này và cách tiếp cận “không tập trung”, Dogfish Head đã củng cố di sản của mình như một trong những nhà máy bia thủ công có tư duy tiến bộ nhất trên thế giới.
Dogfish Head cũng liên tục thử nghiệm với các nguyên liệu đặc biệt như rễ cây, hoa quả hiếm và gia vị từ khắp nơi trên thế giới.
Fierce Beer (Scotland)
Fierce Beer, được thành lập vào năm 2015 bởi Dave Grant và David McHardy tại Aberdeen, Scotland, đã nhanh chóng tạo dựng được tên tuổi trong ngành bia thủ công. Mặc dù có thể dễ dàng bị BrewDog, một thương hiệu thống trị khu vực, làm lu mờ, Fierce đã có một cách tiếp cận khác tập trung vào hương vị đậm đà, sự hợp tác và mối liên hệ sâu sắc với cộng đồng địa phương.
Trên thực tế, thay vì cạnh tranh, hai nhà máy bia thậm chí đã hợp tác, sản xuất Very Big Moose , một loại bia đen đế quốc đậm đà, xa hoa, làm nổi bật tình yêu chung của họ đối với các loại bia có tác động cao.
Ban đầu bắt đầu như một dự án ủ bia tại nhà, Fierce nhanh chóng chuyển đổi thành một nhà máy bia quy mô lớn, ra mắt thương mại vào năm 2016. Lấy cảm hứng từ phong cách mạnh mẽ của bia Mỹ Bờ Tây, nơi này chuyên về mọi thứ, từ IPA ngon ngọt đến bia porter bơ đậu phộng đến bia đen ớt cay.
Cam kết vượt qua ranh giới đã giúp nơi này giành được danh hiệu Nhà máy bia của năm của Scotland vào năm 2021 và tiếp tục giành được nhiều giải thưởng — gần đây nhất là giành được 35 vị trí chung kết trong 17 hạng mục tại Giải thưởng Bia Scotland năm 2024.
Ngoài bia, Fierce đã củng cố sự hiện diện của mình trong bối cảnh quán bar của Scotland. Họ đã mở các phòng thử rượu ở Aberdeen, Edinburgh và Manchester, và thậm chí còn hợp tác với Aberdeen Football Club và Hilton để mở rộng thương hiệu của mình tại quê nhà. Với sự phân phối tại hơn 20 quốc gia, Fierce Beer tiếp tục chứng minh rằng họ không chỉ là một nhà máy bia khác từ Aberdeen mà là một nhà máy tự đứng vững.
Mikkeller (Đan Mạch)
Mikkeller không giống như hầu hết các nhà máy bia khác thậm chí còn không có cơ sở sản xuất bia cố định. Thay vào đó, công ty hoạt động như một “nhà máy bia gypsy”, nghĩa là công ty hợp tác với các nhà máy bia trên toàn thế giới để tạo ra các loại bia độc đáo, sản xuất theo từng mẻ nhỏ ở bất kỳ nơi nào công ty đặt chân đến.
Được thành lập vào năm 2006 bởi Mikkel Borg Bjergsø tại Copenhagen, Đan Mạch, Mikkeller đã xây dựng được danh tiếng về việc vượt qua các ranh giới, thử nghiệm hương vị và hợp tác với một số tên tuổi lớn nhất trong thế giới bia thủ công.
Cách tiếp cận du mục này đã dẫn đến một loạt các sự hợp tác đáng kinh ngạc với các nhà máy bia như Three Floyds, BrewDog và Jester King. Cho dù đó là bia nông trại lên men tự nhiên, bia IPA ủ hoa bia đậm đà hay bia đen ủ thùng phức tạp, không có hai dự án nào của Mikkeller giống hệt nhau. Nhà máy bia này cũng nổi tiếng với việc sử dụng nguyên liệu sáng tạo, thường kết hợp cà phê, trái cây, gia vị và thậm chí cả các thành phần không theo quy ước như rong biển hoặc giấm balsamic.
Mặc dù không có nhà máy bia cố định, Mikkeller đã tạo dựng được sự hiện diện trên toàn cầu, với các quán bar và phòng thử bia tại các thành phố như Copenhagen, San Diego, Tokyo và Berlin. Các lễ hội bia của công ty, chẳng hạn như Mikkeller Beer Celebration Copenhagen (MBCC), thu hút một số nhà máy bia và những người yêu thích bia giỏi nhất trên toàn thế giới.
Sự sáng tạo không ngừng nghỉ này và sự từ chối bị ràng buộc vào một địa điểm khiến Mikkeller trở thành một trong những nhà máy bia thủ công độc đáo và có ảnh hưởng nhất trên thế giới.
Põhjala Brewery (Estonia)
Nhà máy bia Põhjala, được thành lập vào năm 2011 tại Tallinn, Estonia, nổi tiếng với việc nắm bắt được bản chất của cảnh quan Bắc Âu trong các loại bia của mình. Trong khi nhiều nhà máy bia thủ công lấy cảm hứng từ phong cách truyền thống của châu Âu, Põhjala truyền vào các sáng tạo của mình các thành phần địa phương như ngọn vân sam, vỏ cây bạch dương và quả nam việt quất mang hương vị của những khu rừng rậm rạp của Estonia vào từng chai bia.
Một trong những cách tiếp cận đặc trưng của hãng là ủ trong thùng gỗ, đặc biệt là với các loại bia sẫm màu, đậm đà như bia Baltic porter và bia đen đế quốc . Dòng Forest Series của hãng nhấn mạnh mối liên hệ này với thiên nhiên, với các loại bia được ủ bằng thực vật và ủ trong nhiều loại thùng gỗ, từ rượu bourbon đến rượu cognac.
Sự kết hợp giữa bia thủ công hiện đại và hương vị cổ xưa đã giúp Põhjala được công nhận trên toàn cầu.
Ngoài các loại bia sáng tạo, Põhjala đã xây dựng được sự hiện diện mạnh mẽ tại Tallinn với nhà máy bia và phòng thử bia, cung cấp 24 loại bia tươi và thực đơn lấy cảm hứng từ Texas BBQ một sự kết hợp khác thường nhưng được yêu thích.
Nhà máy bia này cũng là một nhân tố chính trong bối cảnh bia quốc tế, tổ chức Tuần lễ bia thủ công Tallinn hàng năm, thu hút những người nấu bia hàng đầu và những người yêu thích bia từ khắp nơi trên thế giới.
Bằng cách kết hợp truyền thống địa phương với các kỹ thuật nấu bia sáng tạo, Põhjala đã khẳng định mình là một trong những nhà máy bia thủ công độc đáo và được kính trọng nhất ở Bắc Âu.
Hitachino Nest Beer (Nhật Bản)
Bia Hitachino Nest, được sản xuất bởi Kiuchi Brewery tại Nhật Bản, kết hợp truyền thống ủ bia lâu đời với các kỹ thuật ủ bia thủ công hiện đại. Ban đầu được thành lập vào năm 1823 với tư cách là nhà sản xuất rượu sake và shochu, Kiuchi Brewery đã mở rộng sang sản xuất bia vào năm 1996, mang chuyên môn lên men sâu sắc của mình vào thế giới ủ bia thủ công.
Một trong những đặc điểm nổi bật nhất của bia Hitachino Nest là việc nhà máy bia sử dụng các thành phần truyền thống của Nhật Bản. Bia Red Rice Ale của hãng kết hợp gạo đỏ lên men, một thành phần chính trong cách nấu bia cổ xưa của Nhật Bản, mang đến cho bia một hương vị hơi ngọt, giống như rượu sake.
Trong khi đó, bia Dai Dai Ale của hãng được ủ bằng cam fukure mikan của Nhật Bản, và bia White Ale của hãng có yuzu, rau mùi và hạt nhục đậu khấu thu hẹp khoảng cách giữa bia witbier Bỉ cổ điển và hương vị cam quýt của Nhật Bản.
Một đặc điểm nổi bật của bia Hitachino Nest là sử dụng men sake, giúp tăng thêm hương vị trái cây tinh tế và sự phức tạp cho nhiều loại bia. Kỹ thuật này, bắt nguồn từ nền tảng của Kiuchi với tư cách là một nhà sản xuất rượu sake, mang đến cho bia của họ một nét độc đáo riêng biệt, giúp chúng khác biệt với các phong cách truyền thống của châu Âu.
Với logo hình con cú đặc trưng và cam kết kết hợp các truyền thống nấu bia cũ và mới, Hitachino Nest đã trở thành một trong những nhà máy bia thủ công được công nhận trên toàn thế giới của Nhật Bản, thu hút được lượng người hâm mộ trung thành trên toàn thế giới.
Garage Project ( New Zealand )
Garage Project, được thành lập vào năm 2011 bởi hai anh em Pete và Ian Gillespie cùng với người bạn Jos Ruffell, bắt đầu hành trình của mình tại một trạm xăng bỏ hoang ở Wellington, New Zealand. Với bộ dụng cụ ủ bia khiêm tốn 50 lít, bộ ba này đã bắt tay vào một dự án đầy tham vọng là ủ 24 loại bia độc đáo trong 24 tuần, thể hiện cam kết của họ đối với việc thử nghiệm và vượt qua ranh giới ủ bia.
Ngay từ đầu, Garage Project đã áp dụng các thành phần và phương pháp không theo thông lệ. Cách tiếp cận sáng tạo của họ bao gồm ủ bia bằng rong biển, ớt và thực vật bản địa, tạo ra các hương vị riêng biệt giúp nhà máy bia này trở nên nổi bật trong bối cảnh bia thủ công. Sự tận tâm với sự sáng tạo này đã giúp họ sản xuất hơn 640 loại bia khác nhau kể từ khi thành lập.
Sự phát triển của nhà máy bia thật đáng kinh ngạc, mở rộng từ cơ sở gara ban đầu sang nhiều địa điểm khác nhau, bao gồm cả Wild Workshop để lên men hỗn hợp và ủ bia trong thùng gỗ. Bất chấp sự mở rộng này, họ vẫn duy trì tinh thần thử nghiệm của mình, liên tục khám phá các kỹ thuật và thành phần ủ bia mới.
Ảnh hưởng của Garage Project vượt ra ngoài New Zealand, với việc phân phối đến Úc, Na Uy, Thụy Điển, Hoa Kỳ, Singapore và Hồng Kông. Sự hợp tác của công ty với các nghệ sĩ địa phương để thiết kế nhãn hiệu độc đáo càng phản ánh cam kết của công ty đối với cộng đồng và sự sáng tạo.
Từ những khởi đầu khiêm tốn, Garage Project đã trở thành một công ty quan trọng trong ngành bia thủ công toàn cầu, nổi tiếng với sự đổi mới không sợ hãi và các loại bia đa dạng.
Cervecería Allende (Mexico)
Cervecería Allende, được thành lập vào năm 2014, nằm ở trung tâm Mexico, tại thành phố sôi động San Miguel de Allende. Địa điểm này, giàu nghệ thuật, âm nhạc, kiến trúc, ẩm thực và truyền thống, đóng vai trò là bối cảnh hoàn hảo cho một nhà máy bia chuyên lưu giữ bản chất của di sản Mexico. Những người sáng lập đã bắt đầu hành trình tạo ra loại bia Mexico đích thực phản ánh lịch sử, phong tục, màu sắc và hương vị của đất nước.
Lấy cảm hứng từ các kỹ thuật nấu bia của châu Âu, Cervecería Allende khéo léo kết hợp các phương pháp truyền thống với các thành phần chất lượng cao để tạo ra các loại bia cân bằng và tinh tế. Dòng sản phẩm của họ bao gồm các sản phẩm như Golden Ale, một loại bia tươi mát và thanh lịch gợi lên tinh thần của Mexico trong từng ngụm, và Agave Lager, kết hợp với Agave Espadín mash, trước đây được sử dụng trong sản xuất mezcal, mang lại hương thảo mộc và khói cho một đặc tính độc đáo.
Kể từ khi thành lập, Cervecería Allende đã mở rộng phạm vi hoạt động, với các loại bia hiện có mặt tại hơn 2.000 điểm bán trên khắp Mexico. Cam kết của nhà máy bia về chất lượng và tính xác thực đã tạo được tiếng vang với cả người dân địa phương và du khách, khiến nơi đây trở nên nổi bật trong bối cảnh bia thủ công của Mexico.
Bằng cách kết hợp di sản Mexico với truyền thống nấu bia của châu Âu, Cervecería Allende mang đến trải nghiệm đặc biệt và đậm đà hương vị, tôn vinh nền văn hóa phong phú của quê hương.
Stone and Wood (Úc)
Stone and Wood Brewing Co., được thành lập năm 2008 tại Byron Bay, Úc, đã khẳng định vị thế là công ty hàng đầu trong các hoạt động sản xuất bia bền vững. Ngay từ khi thành lập, nhà máy bia đã ưu tiên trách nhiệm với môi trường, triển khai chiến lược năng lượng sạch toàn diện bao gồm lắp đặt tấm pin mặt trời tại cơ sở Murwillumbah. Sáng kiến này không chỉ giúp giảm lượng khí thải carbon mà còn hỗ trợ mục tiêu cung cấp 75% điện năng từ năng lượng tái tạo vào năm 2020.
Ngoài việc tập trung vào năng lượng tái tạo, Stone and Wood còn cam kết giảm thiểu chất thải và tiết kiệm nước trong suốt quá trình sản xuất bia. Chương trình “Green Feet” của công ty nhấn mạnh vào việc giảm thiểu, tái sử dụng và tái chế vật liệu, cũng như tối ưu hóa hoạt động sản xuất bia và đóng gói để giảm tác động đến môi trường.
Sự tận tụy vì tính bền vững này đã giúp công ty đạt được chứng nhận B Corp, phản ánh sự tuân thủ các tiêu chuẩn nghiêm ngặt về hiệu suất xã hội và môi trường.
Sự tham gia của cộng đồng là một nền tảng khác trong triết lý của Stone and Wood. Thông qua nhánh phi lợi nhuận của mình, inGrained Foundation, công ty hỗ trợ các sáng kiến địa phương và thúc đẩy các mối liên hệ trong khu vực Northern Rivers. Việc công ty tài trợ cho các sự kiện như Grounded Festival nhấn mạnh cam kết thúc đẩy nông nghiệp bền vững và hệ thống thực phẩm địa phương, thu hẹp khoảng cách giữa nông nghiệp và sản xuất bia.
Bằng cách kết hợp các hoạt động thân thiện với môi trường với trọng tâm mạnh mẽ vào cộng đồng, Stone and Wood minh họa cho cách một nhà máy bia hiện đại có thể hoạt động có trách nhiệm trong khi vẫn sản xuất bia thủ công chất lượng cao.
Nhà máy bia Kernel (Anh)
Nhà máy bia Kernel, được thành lập vào năm 2009 bởi Evin O’Riordain, là nền tảng cho sự phục hưng bia thủ công của London. Lấy cảm hứng từ chuyến đi đến New York, O’Riordain đã từ bỏ sự nghiệp bán pho mát của mình để tạo ra một nhà máy bia ưu tiên chất lượng và sự đơn giản.
Ngay từ đầu, The Kernel đã áp dụng thương hiệu tối giản, sử dụng nhãn giấy màu nâu trơn để bia tự nói lên điều đó. Triết lý sản xuất bia của họ cũng đơn giản không kém: công thức liên tục thay đổi, đặc biệt là đối với bia pale ale và IPA có hương hoa bia. Mỗi mẻ bia được điều chỉnh dựa trên sự thay đổi của hoa bia theo mùa, đảm bảo không có hai loại bia nào giống hệt nhau.
Ngoài phong cách hiện đại, The Kernel còn làm sống lại các công thức nấu bia lịch sử của London, bao gồm các loại bia đen và bia đen đậm đà lấy cảm hứng từ truyền thống nấu bia thế kỷ 18 và 19. Bia Imperial Brown Stout của hãng là sự tái hiện công thức nấu bia Barclay Perkins năm 1856, kết hợp sự phức tạp của mạch nha đậm đà với nét hiện đại.
Ảnh hưởng của Kernel không chỉ giới hạn ở các loại bia nó đã góp phần thúc đẩy sự phát triển của bối cảnh bia thủ công tại London và truyền cảm hứng cho nhiều nhà máy bia nhỏ tại Bermondsey Beer Mile. Bất chấp tác động của nó, nhà máy bia vẫn khiêm tốn, tận tụy hoàn thiện nghề thủ công của mình thay vì chạy theo sự cường điệu.
Trappist Westvleteren Brewery (Bỉ)
Nhà máy bia Westvleteren, do các tu sĩ Trappist của Tu viện Saint-Sixtus ở Bỉ điều hành, là một trong những nhà máy bia độc quyền và được tôn kính nhất trên thế giới. Không giống như các nhà máy bia thủ công thương mại, Westvleteren hạn chế nghiêm ngặt sản xuất, chỉ sản xuất đủ để hỗ trợ tu viện. Cam kết sản xuất bia theo từng mẻ nhỏ, kết hợp với tính bí mật và truyền thống của nhà máy bia, đã khiến bia của họ trở thành một trong những loại bia được săn đón nhất trên hành tinh.
Bia nổi tiếng nhất của họ, Westvleteren 12, thường xuyên được xếp hạng là một trong những loại bia ngon nhất thế giới. Một loại bia quadrupel phong phú, phức hợp, có hương caramel đậm đà, trái cây sẫm màu và kẹo bơ cứng hương vị chỉ trở nên tuyệt vời hơn theo thời gian. Thêm vào sự bí ẩn của nó, loại bia này nổi tiếng với phong cách tối giản, được bán trong những chai đơn giản chỉ có nắp màu vàng để phân biệt.
Mua một chai bia là một thành tựu tự thân. Không giống như hầu hết các nhà máy bia khác, Westvleteren không phân phối cho các quán bar hoặc cửa hàng. Thay vào đó, việc mua hàng phải được thực hiện trực tiếp từ tu viện, và ngay cả điều đó cũng đòi hỏi phải gọi điện trước và đảm bảo thời gian nhận hàng chỉ giới hạn một thùng cho mỗi khách hàng.
Sự kiểm soát chặt chẽ này không phải là về sự cường điệu; mà là về việc bảo tồn tính toàn vẹn của bia và đảm bảo tu viện vẫn tự cung tự cấp. Với sự pha trộn giữa sự hiếm có, lịch sử và chất lượng không thể phủ nhận, Westvleteren đã đạt được vị thế là “chén thánh” của bia thủ công.
Những nhà máy bia này không chỉ sản xuất bia mà còn kể câu chuyện qua mỗi ly bia, mỗi nơi đều mang một sự sáng tạo, văn hóa và đôi khi là sự độc quyền.
Việc sử dụng rượu bia có thể gây ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe và hành vi của con người. Để bảo vệ bản thân và cộng đồng, chúng ta nên hạn chế hoặc tránh tiêu thụ các loại đồ uống có cồn.
Lưu ý: Uống rượu bia có thể gây tai nạn giao thông. Người dưới 18 tuổi không được uống rượu bia.
Tổng hợp & Writing: Huỳnh Huy Hoà